ABD DIŞİŞLERİ BAKANI RUBIO'NUN ATİNA ZİYARETİNDE 4 MİLYAR DOLARLIK SAVUNMA PAKETİ VE ENERJİ İŞ BİRLİĞİ ÖNE ÇIKTI

Ziyaret kapsamında düzenlenen 6. Yunanistan-ABD Stratejik Diyaloğu'nda savunma, enerji, teknoloji, denizcilik ve güvenlik alanlarında yeni iş birliği kararları alındı. Rubio, Yunanistan'ın NATO açısından önemini vurgularken, Türkiye ile yaşanan anlaşmazlıklar konusunda doğrudan taraf olmaktan kaçındı.

Miçotakis ve Rubio'dan stratejik ortaklık mesajı

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 6 Ekim Salı akşamı Atina'ya geldi. Ziyaretin resmi görüşmeleri 7 Ekim Çarşamba günü gerçekleştirildi.

Rubio, ilk olarak Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Gerapetritis ile bir araya geldi. Ardından iki ülke arasında 2018 yılında başlatılan Stratejik Diyalog mekanizmasının altıncı toplantısına başkanlık edildi.

Rubio, temasları kapsamında Başbakan Kiryakos Miçotakis tarafından da kabul edildi.

Miçotakis, görüşmenin ardından Yunanistan ile ABD arasındaki ilişkilerin tarihinin en yüksek seviyesinde bulunduğunu belirtti.

Rubio ise Miçotakis ile görüşmesinde enerji alanındaki iş birliğinin geliştirilmesi, savunma ve kolluk kuvvetleri arasındaki ortaklığın genişletilmesi ve NATO içindeki yük paylaşımının güçlendirilmesini ele aldıklarını açıkladı.

Rubio, ABD'nin "Önce Amerika" yaklaşımının müttefiklerle güçlü ilişkiler kurulmasıyla çelişmediği mesajını verdi.

4 milyar dolarlık Amerikan savunma malzemesi satışı

Ziyaretin en önemli sonuçlarından biri, Yunanistan ve ABD tarafından açıklanan 4 milyar dolarlık savunma paketi oldu.

İki ülkenin 7 Ekim'de yayımladığı ortak bildiride, ABD'nin Foreign Military Sales (FMS) programı kapsamında Yunanistan'a toplam 4 milyar dolar değerinde askeri malzeme satışının duyurulduğu belirtildi.

Söz konusu paketin, Yunanistan'ın uzun vadeli savunma planlamasını desteklemesi ve iki ülkenin silahlı kuvvetleri arasındaki ortak operasyon kabiliyetini geliştirmesi hedefleniyor.

Yunan basınında yer alan değerlendirmelere göre, savunma paketinin F-16 Viper ve F-35 savaş uçaklarının silah sistemleriyle bağlantılı olması bekleniyor. Ancak ortak bildiride paketin bütün kalemlerine ilişkin ayrıntılı bir liste yayımlanmadı.

Taraflar ayrıca Yunanistan'ın ABD'nin Florida Ulusal Muhafızları ile State Partnership Program kapsamında ortaklık kurmasını kesinleştirdi. Stryker tipi zırhlı araçların Yunanistan'a sağlanması da savunma iş birliği kapsamında duyuruldu.

Savunma sanayilerinin yenilikçi teknolojiler alanında ortak çalışma imkanlarını araştırması konusunda da mutabakata varıldı.

Enerjide Dikey Koridor ve Amerikan LNG'si ön planda

Atina'daki görüşmelerde enerji güvenliği, doğal gaz tedariki ve Yunanistan'ın Güneydoğu Avrupa'daki enerji merkezi rolü önemli yer tuttu.

Özellikle Yunanistan üzerinden Bulgaristan, Romanya ve Orta Avrupa'ya uzanan Dikey Gaz Koridoru (Vertical Gas Corridor) projesi ele alındı.

Bu proje aracılığıyla Amerikan sıvılaştırılmış doğal gazının (LNG) Yunanistan üzerinden Avrupa pazarlarına taşınması ve bölgenin enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi amaçlanıyor.

Ortak bildiride, Kasım 2025'te gerçekleştirilen P-TEC enerji toplantısı, Dikey Gaz Koridoru ve hidrokarbon arama faaliyetleri temelinde iki ülkenin enerji ortaklığının derinleştirilmesi kararlaştırıldı.

Girit'in güneyindeki hidrokarbon aramaları ve Doğu Akdeniz'deki enerji bağlantıları da ziyaretin bölgesel gündeminde yer aldı.

Türkiye ile anlaşmazlıklarda Washington temkinli

Rubio'nun Atina ziyaretinin dikkat çeken yönlerinden biri de programında Ankara'nın bulunmaması oldu.

Yunan basınında bu tercih, Washington'ın Atina ile stratejik ilişkilerine verdiği önemin bir göstergesi olarak yorumlandı.

Bununla birlikte Rubio, Yunanistan ile Türkiye arasındaki anlaşmazlıklar konusunda ABD'nin geleneksel diplomatik yaklaşımını değiştiren bir açıklamada bulunmadı.

Yunan devlet televizyonu ERT'nin, Girit'in güneyindeki hidrokarbon aramaları ile Yunanistan-Kıbrıs elektrik bağlantısı dahil bölgesel enerji projelerine Amerikan desteği hakkındaki sorusuna Rubio, enerji güzergahlarının çeşitlendirilmesinin önemini vurgulayarak karşılık verdi.

Ancak bu projelerle bağlantılı Yunanistan-Türkiye anlaşmazlıklarında açık biçimde taraf tutmaktan kaçındı. Hassas konuların basın toplantılarında değil, diplomatik yöntemlerle ele alınması gerektiğine işaret etti.

Böylece ABD'nin Yunanistan ile savunma ve enerji alanındaki stratejik ortaklığını güçlendirirken, NATO üyesi Türkiye ile ilişkilerinde doğrudan bir gerilim oluşturmak istemediği yönündeki yaklaşımı da öne çıktı.

Güvenlik, yapay zekâ ve denizcilikte yeni anlaşmalar

Stratejik Diyalog kapsamında yalnızca savunma ve enerji değil, teknoloji, ekonomik güvenlik ve kolluk kuvvetleri arasındaki iş birliği de ele alındı.

İki ülke, terörle mücadele ve güvenlik birimleri arasında bilgi paylaşımının genişletilmesi konusunda anlaşmaya vardı. Düzensiz göçle mücadelede ortak çalışma iradesi de yeniden teyit edildi.

Ekonomik alanda, kritik altyapıların korunması ve yabancı yatırımların güvenlik açısından denetlenmesi konularında iş birliğinin güçlendirilmesi kararlaştırıldı.

Yunanistan'ın Pax Silica girişimine katılımı çerçevesinde yapay zekâ, yüksek performanslı bilgisayar sistemleri, siber güvenlik ve ileri teknolojiler alanlarında ortak çalışmaların geliştirilmesi konusunda da mutabakata varıldı.

Denizcilik alanında ise Amerikan denizcilerinin Yunan gemilerinde çalışabilmesini kolaylaştıracak yeterlilik belgelerinin tanınmasına ilişkin anlaşma imzalandı.

Kültürel mirasın korunması ve tarihi eser kaçakçılığıyla mücadele alanındaki mevcut anlaşmanın süresi de uzatıldı.

Rubio'dan Pnyx Tepesi'nde Batı'nın geleceğine ilişkin konuşma

ABD Dışişleri Bakanı Rubio, Atina temasları sırasında Akropolis manzarasına sahip tarihi Pnyx Tepesi'nde bir konuşma yaptı.

Antik Atina demokrasisinin önemli mekanlarından birinde konuşan Rubio, Batı medeniyetinin geleceğine, ulusal egemenliğe ve Avrupa ile ABD arasındaki tarihi bağlara değindi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın "Önce Amerika" politikasını savunan Rubio, ülkelerin kendi ulusal çıkarlarına öncelik vermesinin güçlü uluslararası ittifaklarla çelişmediğini ifade etti.

Avrupa ülkelerine savunma kapasitelerini artırmaları ve Batı'nın ortak değerlerini korumaları çağrısında bulundu.

Konuşma, Rubio'nun Atina ziyaretine yalnızca diplomatik ve ekonomik değil, siyasi ve ideolojik bir boyut da kazandırdı.

Atina-Washington ilişkilerinde yeni dönem

Rubio'nun ziyareti, Yunanistan ile ABD arasındaki stratejik ilişkilerin savunma, enerji ve ileri teknolojiler alanlarında daha da genişletilmesi yönünde somut kararlarla tamamlandı.

4 milyar dolarlık savunma satışının açıklanması, Dikey Gaz Koridoru'na verilen önem ve yeni güvenlik anlaşmaları, Atina'nın Washington açısından Doğu Akdeniz ve Güneydoğu Avrupa'daki stratejik konumunu güçlendiren gelişmeler olarak değerlendiriliyor.

Buna karşılık ziyaret, ABD'nin Yunanistan ile Türkiye arasındaki ihtilaflarda açıkça Yunanistan'ın yanında yer alacağı anlamına gelen yeni bir politika açıklamasına sahne olmadı.

Washington'ın, Atina ile stratejik ortaklığını derinleştirirken Türkiye ile ilişkilerinde diplomatik dengeyi korumaya çalıştığı görüldü.