Açıklamada, Yunan hukuk düzeni içinde Müftülere tanınan yargısal yetkilerin (kadılık) Avrupa bağlamında istisnai bir nitelik taşıdığı vurgulandı.
Avrupa'da Özgün Bir Hukuki Düzenleme
Yapılan açıklamada, Yunanistan'ın kendi iç hukuk düzeni çerçevesinde Müftülük kurumunu resmî bir yapı olarak tanıdığı ve Trakya'da yaşayan Müslüman vatandaşlara, medeni ve aile hukuku meselelerinde kendi tercihlerine bağlı olarak, İslam hukukunu uygulama hakkı veren Avrupa'daki tek ülke olduğu vurgulandı.
Alternatif bir yargı yolu sunması bakımından bu uygulamanın, bir Avrupa Birliği üyesi ülkenin yargı sistemi içerisinde, belirli bir topluluğa kendi dini referansları çerçevesinde hukuki çözüm imkânı tanıması bakımından tek olduğu kaydedildi.
Müftünün Çift Yönlü Yetkisi: Dini Rehberlik ve Yargısal Fonksiyon (Kadılık)
Yapılan açıklamada, Müftülerin aynı zamanda dini hâkimlik (kadılık) görevlerini de icra ettiği belirtildi.
Müftüler, yalnızca dini vecibelerin ifasına yönelik rehberlik yapan din adamları değil, aynı zamanda dini hâkimlik (kadılık) yetkisini haiz kamu görevlileridir. Bu kapsamda Müftüler, tarafların ortak rızasıyla önlerine gelen evlilik, boşanma, nafaka ve miras gibi aile hukukuna müteallik ihtilaflarda bağlayıcı karar alma salahiyetine sahiptir.
Bu yapı, Yunanistan'ın egemenlik hakkı çerçevesinde, azınlık mensuplarına medeni hukukun yanı sıra tanınmış olan bir hukuk seçeneğini temsil etmektedir.
Kadılık Yetkisinin Hukuki Dayanağı: AİHM İçtihadı
Açıklamada, müftülerin bu özgün statüsünün herhangi bir uluslararası antlaşmadan kaynaklanmadığının altı çizilerek, "Bu uygulama tamamen Yunanistan'ın kendi iradesine dayanmaktadır" ifadesi kullandı.
Bu çerçevede, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) Hatice Molla Sali / Yunanistan davasında verdiği kararla da teyid edildiği belirtildi. Mahkeme söz konusu kararında, Yunanistan'ın bu alandaki düzenleme yetkisini tanımıştı.
Karşılaştırmalı Perspektif: Türkiye'deki Durum
Açıklamanın devamında Türkiye'deki mevcut uygulamaya da atıfta bulunuldu. Türkiye'de Müftülük kurumunun, Yunanistan'daki yapıdan farklı olarak yargısal bir yetkiyle donatılmadığı; Müftülerin herhangi bir seçim süreci işletilmeksizin Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile atandığı belirtildi.
Açıklamada, "Türkiye'de Müftülerin vatandaşlar tarafından seçilmesi yönünde bugüne dek herhangi bir öneri de ileri sürülmemiştir" denildi.
Avrupa Değerleri İçinde Bir Aidiyet Beyanı
Azınlığın bölgedeki konumuna da değinilen açıklamada, Trakya'daki Azınlığın köklü ve yerli olduğu, Müslümanlar olarak da Hristiyan vatandaşlarla barış içinde bir arada yaşama konusunda örnek bir geleneğe sahip olduğu ifade edildi.
Müftülükler, açıklamalarını şu ifadelerle sonlandırdı:
"Hepimiz Yunanistan vatandaşları olarak büyük Avrupa ailesine aitiz. Bu çerçevede, inançlı ve gururlu Müslümanlar olarak tarihimizi ve kimliğimizi koruyarak, kendimize özgü konumumuzu sürdürmek istemekteyiz."
