BAŞBAKAN KİRYAKOS MİÇOTAKİS: “COĞRAFYAMIZI DEĞİŞTİREMEYİZ, YAN YANA YAŞAMAK ZORUNDAYIZ”
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Türkiye ile sorunların çözümüne çalıştıklarını belirtti.
Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'na hitap etti. 22 dakika süren konuşmasında Hürmüz'den Filistin'e, Türkiye'den Kıbrıs'a ve enerjiden yapay zekaya birçok noktaya değindi.
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada Türk-Yunan ilişkilerinin son üç yılda Yunanistan tarafından sistematik bir yakınlaşma politikasıyla ele alındığını belirten Miçotakis, bu politikanın temel amacının ilişkileri geliştirmek, karşılıklı güveni yeniden tesis etmek ve iletişim kanallarını açık tutmak olduğunu ifade etti. Miçotakis’e göre bu yaklaşımın hedeflerinden biri de gerilimlerin tırmanmasını ve gereksiz bir krizin ortaya çıkma riskini engellemek.
Yunanistan Başbakanı, Türkiye ile ilişkileri “kırılgan” ve “tarihsel yüklerle ağırlaşmış” bir ilişki olarak tanımlarken, iki ülke arasındaki anlaşmazlıkların çözüm biçimi konusunda ortak bir anlayış geliştirilmesi gerektiğini savundu.
Miçotakis, bu anlayışın uluslararası hukuk ve iyi komşuluk ilkeleri temelinde olması gerektiğini belirtti.
Başbakan'ın konuşmasından öne çıkan başlıklar
1. BM ve uluslararası düzen
Miçotakis, dünyanın daha tehlikeli bir döneme girdiğini, çatışmaların ve gerilimlerin arttığını, devletler arası ilişkilerde yerleşik kuralların giderek daha fazla zorlandığını söyledi. BM sisteminin ve çok taraflılığın yeniden güçlendirilmesi gerektiğini savundu. Yunanistan’ın gelecek ay BM Güvenlik Konseyi Başkanlığı’nı yeniden üstleneceğini de hatırlattı.
2. Deniz hukuku ve deniz güvenliği
Hürmüz Boğazı, Kızıldeniz ve Hint-Pasifik gibi bölgelerde deniz yollarının jeopolitik mücadele alanına dönüştüğünü belirtti. Seyrüsefer özgürlüğünün korunmasını istedi ve Yunanistan’ın AB’nin Kızıldeniz’deki ASPIDES operasyonuna katılımını vurguladı.
3. Yunanistan'ın bölgesel rolü
Yunanistan’ı Avrupa ile Orta Doğu/Körfez arasında bir köprü ve istikrar unsuru olarak tanımladı. İsrail, Mısır, Suudi Arabistan, BAE, Bahreyn ve Katar ile stratejik ilişkileri sıraladı.
4. Filistin ve iki devletli çözüm
Gazze barış planının uygulanmasını istedi. Hamas’ın silah bırakması ve Gazze’nin geleceğinde rolünün olmaması gerektiğini söyledi. Aynı zamanda Gazze’nin yeniden inşasının Filistinlilerin sorumluluk üstleneceği şekilde ilerlemesini ve İsrail ile Filistin’in barış ve güvenlik içinde yan yana yaşadığı iki devletli çözümü desteklediğini tekrarladı.
Batı Şeria’da uluslararası hukuka aykırı ve gelecekteki Filistin devletini tehlikeye atan eylemlerin devam etmemesi gerektiğini söyledi.
5. Türkiye ile ilişkiler
Son üç yılda ilişkilerin iyileştirilmesi, güvenin yeniden inşası ve iletişim kanallarının açık tutulması için çalışıldığını söyledi. Ancak ilişkilerin uluslararası hukuk ve iyi komşuluk ilkeleri temelinde yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Yunanistan’ın yaklaşımına göre iki ülke arasındaki uzun süreli temel uyuşmazlığın kıta sahanlığı ve MEB sınırlandırması olduğunu ve bunun çözümünde UNCLOS’un kurumsal çerçeveyi oluşturduğunu söyledi.
Ayrıca anlamlı diyaloğun, Yunanistan’ın uluslararası hukuktan kaynaklandığını savunduğu haklarını kullanması karşısında savaş tehdidiyle birlikte yürüyemeyeceğini belirtti.
“Coğrafyamızı değiştiremeyiz. Yan yana yaşamak zorundayız.”
6. Kıbrıs
1974’ü yasadışı işgal olarak nitelendirdi ve adanın işgal güçlerinden arındırılmış biçimde yeniden birleşmesini, BM Güvenlik Konseyi kararları çerçevesinde desteklediğini söyledi. Guterres’in müzakerelerin yeniden başlamasına yönelik girişimlerine tam destek verdi.
7. Ukrayna
Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik savaşını kınadı ve Yunanistan’ın Ukrayna’ya desteğinin devam edeceğini söyledi.
8. Yunanistan ekonomisi ve Avrupa
Yunanistan'ın kriz döneminden çıkışını anlattı. Ekonominin AB ortalamasından hızlı büyüdüğünü, doğrudan yabancı yatırımların arttığını, kamu borcunun hızla gerilediğini ve dijitalleşme ile reformların yatırımcı güvenini artırdığını savundu.
Bu ekonomik toparlanmayı savunma, altyapı ve inovasyon yatırımlarıyla ilişkilendirdi. Yunanistan’ın 2027’nin ikinci yarısında AB Konseyi Başkanlığı’nı üstleneceğini hatırlattı.
9. Enerji ve bağlantı projeleri
Enerji hatları, elektrik şebekeleri, limanlar ve dijital koridorların artık jeopolitik güç unsurları olduğunu söyledi. GREGY ile Mısır’dan Avrupa’ya temiz elektrik taşınmasını ve Great Sea Interconnector ile Kıbrıs ve İsrail’in Avrupa elektrik sistemine bağlanmasını örnek gösterdi.
10. Yapay zeka
Yapay zekanın sağlık, verimlilik ve iklim gibi alanlarda büyük imkanlar sunduğunu kabul ederken, kontrolsüz gelişiminin iş kayıpları, servetin çok az elde yoğunlaşması, çocuklar ve insan ilişkileri üzerindeki etkiler ve giderek daha güçlü sistemlerin kontrol edilebilirliği gibi ciddi riskler taşıdığını savundu.
Sektör yöneticilerinin önerdiği geçici geliştirme duraklamasını da güçlü bir düzenleyici sistem kurulana kadar geçici araç olarak değerlendirebileceğini belirtti.
