ATİNA – Yunanistan’da devlete, sosyal güvenlik kurumlarına, bankalara ve kredi yönetim şirketlerine borcu bulunan küçük borçlular için yeni bir dönem başlıyor.

5313/2026 sayılı Kanun’la Yargı Dışı Borç Yapılandırma Mekanizması’na başvuruda aranan toplam borç sınırı 10.000 Eurodan 5.000 Euroya indirildi. Kanuni düzenleme 26 Temmuz 2026’da uygulanmaya başlayacak, yeni hak sahiplerinin başvurularını kabul edecek güncellenmiş dijital platform ise 27 Temmuz Pazartesi günü kullanıma açılacak.

25 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan kanunun 13. maddesiyle getirilen değişiklik, bugüne kadar borç miktarı 10.000 Euronun altında kaldığı için kapsam dışında bulunan vatandaşları, serbest meslek sahiplerini ve küçük işletmeleri yakından ilgilendiriyor.

Farklı kurumlara olan borçlar birlikte hesaplanabilecek

Yeni sistemde 5.000 Euroluk sınır, yalnızca tek bir kuruma olan borç üzerinden değerlendirilmeyecek. Vergi İdaresine (AADE), Sosyal Güvenlik Borç Tahsilat Merkezine (KEAO), bankalara ve kredi yönetim şirketlerine olan uygun borçların toplamı dikkate alınabilecek.

Eski uygulamada 10.000 Euroluk sınır nedeniyle mekanizmaya başvuramayan bu kişi, yeni düzenlemeyle birlikte sisteme girebilecek.

Toplam borcu 5.000 Euroluk yasal sınırın altında kalanlar ise Yargı Dışı Borç Yapılandırma Mekanizması yerine mevcut sabit veya olağanüstü taksitlendirme seçeneklerinden yararlanmak zorunda olacak.

Kamu borçlarında 240, finans kuruluşlarında 420 aya kadar vade

Mekanizma kapsamında kamuya ve sosyal güvenlik kurumlarına olan borçlar 240 aya kadar yapılandırılabiliyor. Bankalara ve kredi yönetim şirketlerine olan bazı borçlarda ise borçlunun hukuki statüsüne, borcun niteliğine ve teminat yapısına bağlı olarak vade 420 aya kadar çıkabiliyor.

Ancak azami taksit sayısı her başvuru sahibine otomatik olarak verilmiyor. Platform; borçlunun gelirini, mevduatını, taşınır ve taşınmaz mal varlığını, geçim giderlerini ve toplam ödeme kapasitesini değerlendirerek kişiye özel bir yapılandırma teklifi oluşturuyor. Borçlu, oluşturulan teklifi kabul veya reddedebiliyor.

Borç indirimi mümkün ancak otomatik değil

Borçlunun gerçek ödeme güçlüğü içinde bulunduğunun ortaya konulması halinde ana para, faiz, gecikme zammı ve para cezalarının bir bölümünün silinmesi de mümkün olabilecek.

Ulusal Ekonomi ve Maliye Bakanlığının mevcut bilgilendirmesine göre mekanizma çerçevesinde;

• Kamuya olan ana borçta yüzde 75’e,
• AADE ve e-EFKA borçlarının gecikme zamlarında yüzde 85’e,
• Vergi cezalarında yüzde 95’e,
• Bankalar ve kredi yönetim şirketlerine olan bazı ana para borçlarında yüzde 80’e,
• Banka faizlerinde ise yüzde 100’e kadar indirim imkânı bulunuyor.

Bunlar uygulanabilecek en yüksek oranları ifade ediyor. Her başvuruda borç indirimi yapılması veya azami oranların uygulanması söz konusu değil. Nihai teklif, borçlunun ödeme gücü ve mal varlığı verileri esas alınarak hazırlanıyor.

Haciz ve icra işlemlerine karşı koruma

Yapılandırmanın kabul edilmesi ve ödeme planına uyulması halinde borçlu hakkında bireysel ve toplu cebri icra işlemlerinin durdurulması mümkün oluyor. Bu kapsamda haciz ve açık artırma gibi işlemlere karşı koruma sağlanabiliyor.

Bununla birlikte yalnızca başvuru yapılması, her durumda ve süresiz olarak bütün icra işlemlerinin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Korumanın devamı için yapılandırmanın tamamlanması ve taksitlerin düzenli ödenmesi gerekiyor.

Potansiyel yararlanıcı sayısında iki farklı tahmin

Ulusal Ekonomi ve Maliye Bakanlığı, değişikliğin ilk açıklandığı nisan ayında 5.000 ile 10.000 Euro arasında borcu bulunan yaklaşık 300.000 kişinin doğrudan kapsama gireceğini duyurmuştu.

Finansal Sektör ve Özel Borç Yönetimi Genel Sekreteri Theoni Alampasi ise Atina-Makedonya Haber Ajansına (AMNA/APE-MPE) yaptığı son açıklamada, kapsamın genişletilmesiyle kamuya borcu bulunan yaklaşık 1 milyon potansiyel borçlunun mekanizmadan yararlanabileceğini söyledi.

Bir milyon rakamı, sisteme kesin olarak kabul edilecek kişi sayısını değil, gerekli koşulları taşımaları halinde başvuru hakkı elde edebilecek daha geniş potansiyel kitleyi ifade ediyor.

Alampasi, mekanizma aracılığıyla bugüne kadar toplam tutarı yaklaşık 20 milyar Euroya ulaşan 64.000’den fazla yapılandırmanın tamamlandığını belirtti. Yeni düzenlemenin küçük borçlulara, yükümlülüklerini toplu biçimde düzenleme ve mal varlıklarını cebri icra önlemlerinden koruma imkânı sağlayacağını kaydetti.

Başvurular Taxisnet şifreleriyle yapılacak

Başvurular, gov.gr üzerinden faaliyet gösteren Yargı Dışı Borç Yapılandırma Mekanizması’nın dijital platformuna Taxisnet şifreleri kullanılarak yapılacak.

Başvuru sahibinin, gelir ve mal varlığı bilgilerinin ilgili kamu kurumları ve finans kuruluşlarından alınmasına ve karşılaştırılmasına izin vermesi gerekecek. Platform, elde edilen mali verileri özel algoritma üzerinden değerlendirecek ve borçlunun ödeme gücüne göre bir yapılandırma teklifi oluşturacak.

Borçlu, platform tarafından hazırlanan teklifi kabul veya reddedebilecek. Teklifin kabul edilmesiyle birlikte yapılandırma sözleşmesi yürürlüğe girecek. Sisteme dahil olanların yapılandırmayı kaybetmemeleri ve icra işlemlerine karşı sağlanan korumanın devam etmesi için taksitlerini düzenli ödemeleri gerekecek.