İstanköy'ün Tarihi Defterdar İbrahim Paşa Camii Yeniden İbadete Açıldı

İstanköy'ün (Kos) tarihi Defterdar İbrahim Paşa Camii, 2017 depreminde gördüğü ağır hasarın ardından Yunanistan Kültür Bakanlığı'nın yürüttüğü kapsamlı restorasyon sürecinin sonunda yeniden ibadete açıldı. İstanköy Vakıf İdaresi (Βακούφ Κω) Başkanı Elvan Kocaoğlan (Ελβάν Κοτζαογλάν), yerel basına yaptığı açıklamalarla sürecin detaylarını ve caminin önemini vurguladı.

Vakıf İdaresi'nin sosyal medya hesaplarından bugün (19.05.2026) yapılan yazılı açıklamada, "Tüm Müslüman vatandaşlarımıza Defterdar Camii'nin normal şekilde faaliyet gösterdiğini bildiririz. Dini vazifelerinizi yerine getirmek için serbestçe gelebilirsiniz. Cami, tüm namaz vakitlerinde açık olacaktır" denildi. Bu duyuru, caminin yıllar süren restorasyonunun tamamlanmasının ardından adadaki Müslümanlar için önemli bir dönüm noktası oldu.

Normale Dönüşün ve Çok Kültürlü Mirasın Sembolü

Vakıf Başkanı Elvan Kocaoğlan, Real Voice 99.5 radyosuna verdiği demeçte, 16 Nisan 2026'da caminin ışıklandırmasının tamamlanmasının ardından şu sembolik açıklamalarda bulundu: "Caminin ışıklandırmasının tamamlanması sadece teknik bir çalışma değil; aynı zamanda normale dönüşün ve bölgemizin çok kültürlü mirasının öne çıkarılmasının bir sembolüdür. Kentimizin kalbinde yükselen bu anıt, sabrın ve doğru çabanın meyvelerini herkese hatırlatacak şekilde artık ışıl ışıl duruyor."

Başkan Kocaoğlan, projenin tamamlanmasında emeği geçen Yunanistan Kültür Bakanı Lina Mendoni'ye özellikle teşekkür etti. Dimokratiki.gr'nin haberine göre Kocaoğlan, "Çok iyi bir iş çıkarıldı ve anıt, deprem öncesine kıyasla çok daha iyi bir şekilde restore edildi. Bu nedenle Kültür ve Spor Bakanlığı'na ve özellikle büyük emeklerle yeniden ayağa kaldıran Sayın Lina Mendoni'ye teşekkür ediyorum" ifadelerini kullandı.

Resmi Açılış 12 Haziran'da

Kosinaction.gr'ın aktardığına göre Kocaoğlan, caminin resmi açılış töreninin 12 Haziran 2026 Cuma günü gerçekleştirileceğini müjdeledi. Aynı gün, Kültür Bakanlığı'ndan yetkili mühendisin İstanköy'e (Kos) gelerek restorasyon projesinin resmi teslimini vakıf yönetimine yapacağını da sözlerine ekledi.

Dükkan Sahipleriyle Uzlaşı Sağlandı

Restorasyon sürecinin en kritik aşamalarından biri de caminin zemin katındaki dükkan sahipleriyle yaşanan hukuki ihtilaftı. Dimokratiki.gr'nin haberine göre, 2017'deki deprem nedeniyle iş yerlerinden ayrılmak zorunda kalan ve sözleşmeleri 2019'da sona eren esnafla ilgili soru işaretleri giderildi. Haberde Kocaoğlan'ın, "Dükkan sahipleriyle olan hukuki anlaşmazlıkta orta yol bulundu. İsteyen esnaf belirli bir süreliğine dükkanlarını yeniden alabilecek" sözlerine yer verildi. Başkan Kocaoğlan, önümüzdeki günlerde konuyla ilgili detaylı bir basın toplantısı düzenleyeceğini de belirtti.

Restorasyon Sürecinin Arka Planı

Defterdar Camii'nin hikayesi, bir yeniden doğuş hikayesidir. 18. yüzyılda Osmanlı defterdarı İbrahim Efendi tarafından inşa ettirilen bu tarihi yapı, geçmişte 1926 ve 1933 depremlerinde hasar görmüş, İtalyan yönetimi döneminde restore edilmişti. 2004-2005 yıllarında minaresinde onarım yapılsa da, Temmuz 2017'de Ege Denizi'nde meydana gelen şiddetli deprem, camiye en büyük darbelerden birini vurdu. Depremde minare tamamen yıkıldı ve caminin zemin katındaki dükkanlar kullanılamaz hale geldi.

2017'den 2019'a kadar herhangi bir restorasyon hazırlığı yapılmadı. Dönüm noktası 2020 yılında, Yunanistan Kültür Bakanlığı'nın depremden etkilenen tüm anıtlar için etüt çalışmalarını başlatmasıyla geldi. Kültür Bakanı Lina Mendoni'nin ifadesiyle, "İstanköy'deki (Kos) çalışmaların toplam bütçesi 10.000.000 euroyu aşmaktadır."

Nisan 2023 itibarıyla caminin etrafına güvenlik çitleri çekildi. Çalışmalar kapsamında hem ibadet alanı hem de zemin kat güçlendirildi, avludaki mermer abdest çeşmesi restore edilerek yeniden yerine yerleştirildi ve caminin simgesi olan minare yeniden inşa edildi. Ayrıca anıtsal aydınlatma, yangın ve yıldırım koruma sistemleri kuruldu.

Toplam bütçesi yaklaşık 1.500.000 euro olan proje, AB Kurtarma Fonu ve Yunanistan Kültür Bakanlığı Kamu Yatırım Programı tarafından finanse edildi. Bu proje, İstanköy'deki (Kos) depremden etkilenen Nerantzia Kalesi ve Toll Kapısı gibi diğer anıtların restorasyonunu da içeren daha büyük bir programın parçası olarak yürütüldü.

İstanköy'ün (Kos) Eleftherias (Özgürlük) Meydanı'nda bulunan ve adadaki Müslüman topluma hizmet veren iki aktif camiden biri olan Defterdar Camii'nin bu açılışı, İstanköy'deki (Kos) Müslümanlar ve tarihi miras açısından kritik bir öneme sahip.