Στην Ολομέλεια της Βουλής συζητήθηκε η επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή Ροδόπης του ΠΑΣΟΚ–Κινήματος Αλλαγής Ιλχάν Αχμέτ, με θέμα τη διπλή εισφοροδοτική επιβάρυνση των αγροτών οι οποίοι απασχολούνται παράλληλα ως εργάτες γης και αμείβονται με εργόσημο.

Στην ερώτηση απάντησε η υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Άννα Ευθυμίου, παρουσιάζοντας το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο και αποδίδοντας τις πολυετείς καθυστερήσεις στην εκκαθάριση των εισφορών στη μετάβαση του e-ΕΦΚΑ σε νέο ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα.

Οι συγκεκριμένοι ασφαλισμένοι καταβάλλουν εισφορές ως αγρότες στον πρώην ΟΓΑ και νυν e-ΕΦΚΑ, ενώ όταν εργάζονται παράλληλα ως εργάτες γης υφίστανται πρόσθετες κρατήσεις μέσω του εργοσήμου. Έτσι, καλούνται στην πράξη να επωμιστούν δύο διαφορετικές ασφαλιστικές επιβαρύνσεις για την ίδια χρονική περίοδο.

Έως το 2019, βάσει του άρθρου 42 του ν. 4387/2016 και των σχετικών εγκυκλίων, υπήρχε δυνατότητα συμψηφισμού των εισφορών που παρακρατούνταν μέσω εργοσήμου με τις ασφαλιστικές εισφορές προς τον ΟΓΑ. Με τον τρόπο αυτό αποτρεπόταν η διπλή επιβάρυνση.

Η διακοπή, όμως, της αυτόματης διαδικασίας συμψηφισμού μετά το 2019 είχε ως αποτέλεσμα οι αγρότες να συνεχίζουν να πληρώνουν και τις εισφορές της ασφαλιστικής τους κατηγορίας και τις κρατήσεις του εργοσήμου, χωρίς οι δεύτερες να αναγνωρίζονται εγκαίρως στην εκκαθάριση.

Τι απάντησε το Υπουργείο

Η υφυπουργός υποστήριξε ότι το άρθρο 38 του ν. 4670/2020 προβλέπει ειδικό μηχανισμό εκκαθάρισης για τους εργάτες γης που αμείβονται με εργόσημο και ασκούν ταυτόχρονα αγροτική δραστηριότητα. Σύμφωνα με την απάντησή της, οι εισφορές που έχουν καταβληθεί μέσω εργοσήμου δεν χάνονται ούτε παραμένουν εκτός υπολογισμού, αλλά πρέπει να συνυπολογιστούν κατά την εκκαθάριση.

Τι προβλέπεται για τα έτη 2017–2019

Για τα έτη 2017–2019 προβλέπεται συμψηφισμός των ενδεχομένως διπλά καταβληθεισών εισφορών. Εφόσον το συνολικό ποσό υπολείπεται της προβλεπόμενης ελάχιστης εισφοράς, η διαφορά αναζητείται από τον ασφαλισμένο. Εάν, αντίθετα, την υπερβαίνει, το επιπλέον ποσό αξιοποιείται ανταποδοτικά για τη θεμελίωση και τον υπολογισμό των συνταξιοδοτικών παροχών.

Τι ισχύει μετά την 1η Ιανουαρίου 2020

Για την περίοδο μετά την 1η Ιανουαρίου 2020, το άρθρο 76 του ν. 4826/2021 προβλέπει ότι οι εισφορές του εργοσήμου πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη. Αν το συνολικό ποσό είναι μικρότερο από την εισφορά της ασφαλιστικής κατηγορίας, ο ασφαλισμένος καταβάλλει τη διαφορά. Αν είναι μεγαλύτερο, το υπερβάλλον ποσό επιστρέφεται σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.

Η κ. Ευθυμίου αναγνώρισε ότι για αρκετές περιπτώσεις μετά το 2020 η εκκαθάριση δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Απέδωσε την καθυστέρηση στη διαδικασία μετάβασης του e-ΕΦΚΑ στο ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα και σημείωσε ότι εξετάζονται εξωσυστημικές λύσεις, ώστε οι εκκρεμότητες αυτές να μην καθυστερούν την εξέταση συνταξιοδοτικών αιτημάτων.

Ιλχάν Αχμέτ: «Οι αγρότες δεν μπορούν να περιμένουν άλλο»

Μετά την απάντηση του Υπουργείου, ο Ιλχάν Αχμέτ επισήμανε ότι η ύπαρξη νομοθετικού πλαισίου αποτελεί θετικό στοιχείο, δεν αρκεί όμως όσο αυτό δεν εφαρμόζεται στην πράξη.

Όπως τόνισε, οι πολυετείς διοικητικές και τεχνικές καθυστερήσεις έχουν προκαλέσει σημαντική οικονομική αδικία σε βάρος των αγροτών. Παράλληλα, η διπλή εισφοροδοτική επιβάρυνση λειτουργεί αποτρεπτικά για όσους επιθυμούν να εργαστούν νόμιμα και δηλωμένα ως εργάτες γης.

«Το νομοθετικό πλαίσιο δεν μπορεί να παραμένει μόνο στα χαρτιά. Απαιτείται η άμεση εφαρμογή του, ώστε να ολοκληρωθούν χωρίς άλλη καθυστέρηση οι συμψηφισμοί, να αναγνωριστούν όλες οι εισφορές που καταβλήθηκαν μέσω εργοσήμου και να επιστραφούν τα ποσά που έχουν καταβληθεί επιπλέον», υπογράμμισε ο βουλευτής Ροδόπης.