Mitsotakis İktidarına Zemin Mi Hazırlanıyor?
Fofi'nin Kehaneti ve Çipras'ın Balon Anketi
Yunanistan siyaseti, Aleksis Çipras'ın yeni partisi ELAS henüz resmen kurulmadan patlak veren bir anket kriziyle sarsılıyor. PASOK'un gündeme getirdiği iddialar, yalnızca bir anket şirketi tartışmasını değil, Çipras'ın siyasi geçmişine dair çok daha derin bir hesaplaşmayı da beraberinde getirdi.
Fofi Gennimata'nın 2020 Konuşması: O Gün Söylenen, Bugün Yaşanan
PASOK'un eski genel başkanı Fofi Gennimata, 9 Temmuz 2020'de meclis kürsüsünde şu sözlerle Çipras'a yüklenmişti:
"Utanç nedir, size ben söyleyeyim Bay Çipras!"
O gün meclis tutanaklarına geçen her madde, Çipras'ın başbakanlık döneminin bir dökümüydü: Aşırı sağla koalisyon, 2015'te ekonominin iflasın eşiğine getirilmesi, kamu mallarının ve arkeolojik alanların alacaklılara ipotek edilmesi, yasadışı mekanizmaların örtbas edilmesi.
Ancak o konuşmanın bugüne ışık tutan en keskin tespiti şuydu:
"Siz, Sayın Miçotakis'i iktidara beyaz bir güvercin gibi, atın sırtında bindirip getirdiniz."
Bu sözler basit bir eleştiri değil, soğuk bir siyasi hakikatti: Çipras'ın başbakanlığı döneminde yaşanan ekonomik çöküş, toplumsal yorgunluk ve güven erozyonu o denli ağırdı ki, Yunan halkı çareyi Miçotakis'in Yeni Demokrasi'sine sığınmakta buldu. Bugün ülkeyi yöneten sağ iktidarın siyasi zemini, bizzat Çipras'ın başarısızlıklarıyla hazırlandı.
Anketler Arası Uçurum: İstatistik Biliminin İflası mı, Siyasi Mühendislik mi?
PASOK Basın Ofisi'nin son açıklaması, bu kez güncel bir krizin kapısını araladı. Aynı dönemde yapılan iki anket, birbiriyle bağdaştırılması mümkün olmayan sonuçlar ortaya koydu:
Interview şirketinin araştırmasında PASOK ile henüz kurulmamış olan ELAS arasındaki fark yalnızca yüzde 0,5. RealPolls şirketinin araştırmasında ise aynı fark tam 8 puan.Bu iki sonucun aynı anda doğru olması matematiksel olarak imkansız. PASOK'un ifadesiyle, "Bazı yeraltı şebekeleri karşısında istatistik bilimi çaresiz kalmaktadır."
Daha da çarpıcı olan, her iki anketin de ELAS henüz resmen kurulmadan önce yapılmış olması. Tüzel kişilik kazanmamış, programı ve kadroları belli olmayan bir oluşumun seçmen nezdinde ölçülmeye çalışılması, anket şirketleri birliğinin etik kurallarına aykırı olmakla kalmıyor, bilimsel bir araştırmadan çok, siyasi bir operasyonun parçası görüntüsü veriyor.
Maximos Sarayı'nın Gölgesinde Bir Anket Şirketi
PASOK'un yönelttiği en kritik soru, RealPolls şirketinin bağımsızlığına ilişkin. Şirketi temsil eden Bay Allilomihos'un, Çipras'ın başbakanlığı döneminde bizzat Maximos Sarayı'nda (Başbakanlık) görev yaptığı ve SYRIZA bakanlarının kurduğu çeşitli komitelerde yer aldığı iddia ediliyor.
Bu bağlantı, RealPolls'un anket sonuçlarının tarafsızlığını sorgulamaya açıyor. Şirket, geçmiş seçim tahminlerindeki başarılarına atıfta bulunarak kendini savunsa ve her türlü suçlamaya karşı yasal haklarını saklı tuttuğunu açıklasa da, soru işaretleri dağılmış değil.
ELAS'ın Stratejisi: Saklanarak Siyaset
PASOK'un dikkat çektiği bir diğer ayrıntı, ELAS yöneticilerinin medya tutumu. Diğer partilerin temsilcileriyle aynı televizyon programlarına çıkmayı reddediyor, kameralar karşısında tartışmaya girmekten özenle kaçınıyorlar. Bu tavır, iktidardaki Yeni Demokrasi bakanlarının uzun süredir uyguladığı "monolog" taktiğinin birebir kopyası. Henüz kurulmamış bir partinin, daha ilk adımda şeffaflıktan ve demokratik tartışmadan uzak durması, temsil iddiasındaki bir siyasi hareket için düşündürücü.
Aynı Aktör, Yeni Bir Tartışma
Bugünkü tablo, Yunanistan solunda tanıdık bir manzarayı yeniden ortaya çıkarıyor: Çipras, bir kez daha siyasi krizin merkezinde.
Bir Yanda Çöküşle Hatırlanan Başbakanlık, Diğer Yanda Doğmamış Partinin Anket Krizi
Çipras, Yunanistan siyasetinin en ağır çelişkilerinden birini taşıyor: Bir yanda ülkeyi iflasın eşiğine getiren, aşırı sağla koalisyon kuran ve nihayetinde Miçotakis'i iktidara taşıyan bir başbakanlık dönemi; diğer yanda daha partisi kurulmadan balon anketlerle gündem belirlemeye çalışan bir siyasi mühendislik girişimi. Bu iki tablo arasında bir lider değil, siyasi krizin bizzat kendisine dönüşmüş bir figür duruyor.
PASOK'un açıklaması, bu döngüyü kırmaya yönelik bir meydan okuma niteliğinde:
"Tüm kozlarını uygun bir siyasi tablo için oynayanlar, her zaman olduğu gibi Yunan halkı tarafından ezici bir şekilde yalanlanacaklardır."
Fofi'nin Sorusu Hâlâ Yankılanıyor
Fofi Gennimata'nın 2020'de meclis kürsüsünden sorduğu o soru, altı yıl sonra, yeni bir bağlamda ama aynı muhatapla yeniden gündemde.
Çipras'ın başbakanlığı döneminde ülkeyi sürüklediği çöküş, Miçotakis iktidarının zeminini hazırlamıştı. Şimdi ise daha partisini kurmadan patlak veren anket kriziyle, bu kez de sol seçmenin iradesini şekillendirmeye çalıştığı iddia ediliyor.
ELAS'ın herhangi bir siyasi karşılığının olup olmadığı önümüzdeki günlerde netleşecek. Ancak Fofi'nin o gün işaret ettiği gerçek değişmedi: Çipras'ın siyasi kariyeri, bıraktığı enkazlarla tanımlanıyor.
Ve şimdi asıl soru şu: Çipras, Miçotakis'i bir kez daha "beyaz bir güvercin gibi, atın sırtında" iktidara mı bindirecek?