VAKSEVANİS’TEN ÇİPRAS’A SERT ELEŞTİRİ: “SİYASET ÜRETMEK YERİNE MİÇOTAKİS KARŞITLIĞINA YATIRIM YAPIYOR”

Yunanistan siyasetinde Aleksis Çipras’ın yeniden ön plana çıkması ve kurduğu yeni siyasi yapının gelecek seçimlerde oynayabileceği rol tartışılırken, dikkat çekici bir eleştiri Documento cephesinden geldi.

Documento’da yayımlanan “Ο Τσίπρας, ο Στ. Θεοδωράκης και το imitation” başlıklı köşe yazısında gazeteci Kostas Vaksevanis, Çipras’ın izlediği yeni siyasi stratejiyi oldukça sert ifadelerle eleştirdi.

“Miçotakis’in düşmesini bekledi, SYRIZA çöktü”

Vaksevanis’in Çipras’a yönelttiği temel eleştirilerden biri, 2019 seçim yenilgisinden sonraki muhalefet anlayışıyla ilgili.

Yazara göre Çipras, 2019’dan sonra güçlü bir muhalefet siyaseti ve alternatif bir siyasi program üretmek yerine, Kiryakos Miçotakis’in zaman içerisinde yıpranarak iktidarı kaybedeceği varsayımına dayanan bir strateji izledi.

Yazar ayrıca Çipras’ın milletvekilliği döneminde Miçotakis yönetimiyle güçlü bir siyasi çatışma yaratacak parlamenter girişimler ortaya koymadığı görüşünü dile getiriyor.

Çipras alternatif üretmek yerine tepki oylarını mı bekliyor?

Yazının merkezindeki asıl eleştiri ise Çipras’ın bugün izlediği stratejiye yönelik.

Vaksevanis’e göre eski başbakan, Miçotakis hükümetinin politikalarına karşı açık ve farklı bir siyasi model oluşturarak seçmeni ikna etmeye çalışmak yerine, hükümetten uzaklaşan veya Miçotakis’i cezalandırmak isteyen seçmenin kendisine yönelmesini bekliyor.

Bu nedenle Vaksevanis, Çipras’ın “iktidar alternatifi” olmakla “Miçotakis karşıtı oyların adresi” olmak arasında önemli bir fark bulunduğunu savunuyor.

Yazarın değerlendirmesine göre Çipras’ın yeni siyasi girişimi, ideolojik ve programatik temelleri belirgin bir parti görüntüsünden çok, farklı seçmen gruplarına ulaşabilecek isimlerin bir araya getirildiği lider merkezli bir mekanizmaya dönüşüyor.

“Özel parti” ve teknokratlar eleştirisi

Vaksevanis eleştirisini daha da ileri götürerek Çipras’ın oluşturduğu yapıyı bir tür “özel parti” modeli olarak tanımlıyor.

Yazara göre yeni yapının merkezinde güçlü bir örgütsel veya ideolojik kimlikten ziyade Çipras’ın şahsı bulunuyor.

Çevresinde oluşturulan teknokrat kadronun ise seçmene gelecekteki bir yönetimin iyi işleyeceğinin güvencesi olarak sunulduğunu ileri sürüyor.

Vaksevanis, yeni yapıya dahil edilen isimlerin seçiminde ortak bir siyasi ve ideolojik çizgiden çok, farklı seçmen kesimlerinden oy toplama kapasitesinin belirleyici olduğu görüşünde.

Bu nedenle ortaya çıkan yapının geleneksel anlamda demokratik, örgütlü ve kolektif karar mekanizmalarına dayanan bir sol parti görüntüsü vermediğini savunuyor.

“Miçotakis’in politikasına değil, Miçotakis’in kendisine karşı”

Yazının siyasi açıdan en önemli eleştirilerinden biri de Çipras’ın muhalefet anlayışının giderek şahıs merkezli hale geldiği yönünde.

Yazara göre mesele yalnızca “Miçotakis gitsin” noktasında kalır ve ekonomi, bankacılık sistemi, üniversiteler, sosyal politika ve diğer temel alanlarda farklı bir siyasal tercih ortaya konulamazsa, Çipras’ın alternatif iktidar iddiası zayıflayacak.

Vaksevanis bu noktada Çipras’ın geçmişteki kendi hükümet dönemine karşı aldığı mesafeyi de sorguluyor.

Çipras’ın bugün kendisini değişmiş ve farklı bir siyasi aktör olarak sunmasının, 2015-2019 dönemindeki kendi hükümet pratiğinin siyasi olarak nasıl değerlendirilmesi gerektiği konusunda da soru işaretleri yarattığını belirtiyor.

Çipras’ın geri dönüş söylemine eleştiri

Vaksevanis, Çipras’ın yeniden aktif siyasetin merkezine dönme biçimini de eleştiriyor.

Eski başbakanın kendisini klasik anlamda yeniden liderliğe talip olan bir siyasetçi olarak değil, mevcut siyasi sistemde gerçek bir alternatif bulunmadığı için sorumluluk üstlenen bir aktör şeklinde sunmasını çelişkili buluyor.

Yazara göre Çipras bir yandan liderlik iddiasını ikinci plana ittiğini söylerken, diğer yandan kendi şahsı etrafında şekillenen yeni bir siyasi oluşum meydana getiriyor.

Vaksevanis bu durumu, giderek kişiselleşen bir parti modeli olarak değerlendiriyor.

Theodorakis karşılaştırması yazının ikincil unsuru

Vaksevanis yazısında Çipras’ın izlediği yöntemi anlatırken eski Potami lideri Stavros Theodorakis’e de atıfta bulunuyor.

Ancak yazının temel siyasi mesajı bu karşılaştırmadan daha geniş bir çerçevede şekilleniyor.

Yazar, Çipras’ın sağ-sol ayrımı, ekonomik çıkar çatışmaları ve farklı toplumsal sınıfların talepleri üzerinden açık bir siyasi program ortaya koymak yerine, siyaseti giderek “iyi” ve “kötü” aktörler arasındaki mücadele üzerinden kurduğu görüşünde.

Bu tabloda Miçotakis karşıtlığının Çipras’ın en önemli siyasi avantajına dönüşmesinin yeterli olmayacağını savunuyor.

“Seçmen imitasyon yerine orijinali tercih edebilir”

Vaksevanis’in değerlendirmesinin en sert noktalarından biri ise yazının sonunda ortaya çıkıyor.

Yazara göre seçmen yalnızca Miçotakis karşıtlığı üzerinden bir tercihe zorlanır ve karşısında esaslı biçimde farklı bir politika göremezse, yeni siyasi oluşumun gerçek bir alternatif olup olmadığını sorgulayacaktır.

Vaksevanis, Çipras’ın ortaya koyduğu modelin mevcut iktidar anlayışının farklı isimlerle yeniden üretilen bir versiyonu olarak algılanması halinde bunun ters tepebileceğini düşünüyor.

Vaksevanis’in yazısı bu yönüyle yalnızca Aleksis Çipras’ın kişisel siyasi geleceğine ilişkin bir değerlendirme olmaktan çıkıyor.

Asıl soru, eski başbakanın yeniden güç kazanma stratejisinin yalnızca Miçotakis karşıtlığı üzerine mi kurulacağı, yoksa ekonomi, devlet yönetimi, sosyal politika ve kurumsal yapı konusunda gerçekten farklı ve somut bir iktidar alternatifi ortaya koyup koyamayacağı noktasında yoğunlaşıyor.