Atina’da Gasilhane İçin Yasal Düzenleme Mecliste, Müslüman Mezarlığı Hâlâ Hayata Geçirilmedi
PASOK Rodop Milletvekili İlhan Ahmet, Atina İslam Camii’nde Müslüman cenazelerin dinî usullere göre yıkanıp hazırlanabilmesine yönelik düzenlemeye destek verdi. Ancak gasilhane imkânı sağlanırken cenazelerin defnedileceği bir Müslüman mezarlığının hâlâ bulunmamasını eleştiren İlhan Ahmet, hükûmetten Shisto’da yıllar önce tahsis edilen alanı işlevsel bir mezarlığa dönüştürmesini istedi.
ATİNA – PASOK Rodop Milletvekili ve Yunanistan Parlamentosu Eşitlik, Gençlik ve İnsan Hakları Özel Daimî Komisyonu Eşbaşkanı İlhan Ahmet, Atina’da yaşayan Müslümanların yıllardır çözülemeyen mezarlık sorununu Meclis Genel Kurulunun gündemine taşıdı.
Milletvekili İlhan Ahmet, görüşülen yasa tasarısının 135. maddesiyle Atina İslam Camii bünyesinde Müslüman cenazelerin yıkanması, bakımlarının yapılması ve İslami usullere göre defin için hazırlanmasına imkân sağlanmasını olumlu bir adım olarak değerlendirdi.
Düzenlemenin, din ve vicdan özgürlüğünün yalnızca ibadet hakkından ibaret olmadığını gösterdiğini belirten İlhan Ahmet, insanların hayatını kaybeden yakınlarını kendi inançlarına ve cenaze geleneklerine uygun şekilde uğurlayabilmesinin de temel bir hak olduğunu söyledi.
Gasilhane kuruluyor, defin sorunu sürüyor
Atina İslam Camii’nde gasilhane oluşturulmasının önemli bir ihtiyacı karşılayacağını ifade eden Rodop Milletvekili İlhan Ahmet, düzenlemenin Müslüman mezarlığı kurulmadan tamamlanmış sayılamayacağını vurguladı.
Cenazenin yıkanması, kefenlenmesi, namazının kılınması ve toprağa verilmesinin tek bir dinî sürecin parçaları olduğuna işaret eden İlhan Ahmet, devletin bu sürecin yalnızca ilk aşamasına çözüm getirdiğini kaydetti.
Milletvekili İlhan Ahmet, Meclis kürsüsünden şu değerlendirmede bulundu:
“Devlet, Atina’da yaşayan Müslümanlara cenazelerini dinî usullere göre hazırlama imkânı sağlıyor; ancak aynı cenazeyi inancına uygun biçimde defnedebilecekleri bir yer göstermiyor. Bu, bütünlüklü bir soruna getirilen yarım bir çözümdür.”
Yunanistan’ın Atina’da kamuya ait bir İslam camisi inşa ederek faaliyete geçirmesini doğru bir kurumsal tercih olarak nitelendiren İlhan Ahmet, gasilhane düzenlemesinin de dinî ihtiyaçların devlet tarafından tanınması bakımından olumlu olduğunu belirtti.
Ancak ibadet mekânı ve gasilhane sağlanmasına rağmen Müslüman mezarlığı bulunmamasının ciddi bir çelişki oluşturduğunu ifade eden PASOK Rodop Milletvekili İlhan Ahmet, hükûmetin çözümü defin aşamasını da kapsayacak şekilde tamamlaması gerektiğini söyledi.
Cenazeler yüzlerce kilometre uzağa götürülüyor
Atina’da düzenli ve işlevsel bir Müslüman mezarlığının bulunmaması, hayatını kaybeden Müslümanların cenazelerinin çoğu zaman Batı Trakya’ya veya geldikleri ülkelere gönderilmesine yol açıyor.
İlhan Ahmet, ailelerin cenazelerini Atina’dan yaklaşık 800 kilometre uzaklıktaki Gümülcine veya İskeçe’ye taşımak zorunda kaldığını belirtti. Cenazelerin başka ülkelere gönderilmesinin ise ailelere yüksek nakil masraflarının yanı sıra ağır bir manevi yük getirdiğine dikkati çekti.
Atina’daki bazı belediye mezarlıklarında Müslümanların definlerine sınırlı biçimde imkân tanındığını kaydeden Milletvekili İlhan Ahmet, bu uygulamanın kalıcı ve kurumsal bir çözüm oluşturmadığını söyledi.
Mezarların belirli bir sürenin ardından açılması ve cenazelerin mezardan çıkarılması gibi uygulamaların İslami defin esaslarıyla bağdaşmadığını vurgulayan İlhan Ahmet, ailelerin yakınlarının mezarlarının korunacağına ilişkin güvenceye ihtiyaç duyduğunu ifade etti.
Rodop Milletvekili İlhan Ahmet, “Yaşlı anne ve babalar, eşler ve çocuklar yüzlerce kilometre uzaktaki bir mezarı nasıl ziyaret edecek? Yakınlarının hatırasını nasıl yaşatacak? Başkaları için doğal kabul edilen bu haktan nasıl yararlanacak?” diye sordu.
“İnsan onuru kişinin statüsüne göre değişmez”
Atina’da yaşayan Müslüman nüfusun farklı toplumsal ve ekonomik kesimlerden oluştuğuna işaret eden İlhan Ahmet, sorunun yalnızca göçmenleri ilgilendirdiği yönündeki yaklaşımın gerçeği yansıtmadığını söyledi.
Atina’da Yunanistan vatandaşı Müslümanların yanı sıra diğer Avrupa ülkelerinin vatandaşlarının, yasal göçmenlerin, işçilerin, bilim insanlarının, iş insanlarının ve yatırım yoluyla oturma izni alan kişilerin yaşadığını hatırlatan Milletvekili İlhan Ahmet, bu insanların Yunanistan’ın ekonomik ve toplumsal hayatına katıldığını belirtti.
Onurlu biçimde defnedilme hakkının kişinin vatandaşlığına, gelirine, mesleğine, yatırım miktarına veya oturma izninin türüne bağlanamayacağını vurgulayan İlhan Ahmet, şu ifadeleri kullandı:
“Bu hak Yunanistan vatandaşı Müslümanın da yasal göçmenin de işçinin de mültecinin de ülkemizde yasal olarak yaşayan her insanın hakkıdır. Çünkü insan onurunun milliyeti, ekonomik sınıfı veya dini yoktur.”
Shisto’daki 20 dönümlük alan neden hâlâ kullanılmıyor?
İlhan Ahmet’in Mecliste gündeme getirdiği sorunun en dikkat çekici yönünü, Müslüman mezarlığı için gerekli alanın yıllar önce tahsis edilmiş olmasına rağmen projenin hayata geçirilememesi oluşturuyor.
Atina Başpiskoposluğu, Shisto Belediyelerarası Mezarlığı içerisinde kiliseye ait bir alanın Müslümanların definleri için kullanılmasına onay vermişti. Yunanistan Kilisesi Daimî Kutsal Sinodu da devletin talebi üzerine Nisan 2016’da 20 dönümlük bölümün Müslüman mezarlığına ayrılmasını oy birliğiyle kabul etmişti.
Buna rağmen aradan geçen yıllar içinde tahsis edilen alan düzenli ve işlevsel bir Müslüman mezarlığına dönüştürülmedi.
PASOK Rodop Milletvekili İlhan Ahmet, mevcut tabloya ilişkin olarak, “Kilisenin bir itirazı yok. Yerel toplum tarafından ortaya konulmuş bir ret yok. Kullanılabilecek alan mevcut. Eksik olan, bu tahsisi gerçek ve işlevsel bir mezarlığa dönüştürecek siyasi karardır.” dedi.
Milletvekili İlhan Ahmet, bu nedenle sorunun artık yer bulunamamasıyla veya hukuki engellerle açıklanamayacağını; siyasi irade ve kurumlar arası koordinasyon eksikliğine dönüştüğünü kaydetti.
2022’de “son aşamada” denilmişti
Shisto’daki Müslüman defin alanının 2022 yılında “son aşamaya geldiği” yönünde açıklamalar yapıldığını hatırlatan İlhan Ahmet, o tarihte yargısal ve yüklenici kaynaklı bazı sorunların çözülmekte olduğunun duyurulduğunu belirtti.
Aradan dört yıl geçmesine rağmen projenin tamamlanmadığına dikkati çeken Rodop Milletvekili İlhan Ahmet, hükûmetten gecikmenin nedenlerini ve bundan sonraki uygulama takvimini açıklamasını istedi.
İlhan Ahmet, Meclis kürsüsünden hükûmete şu soruları yöneltti:
“Bu ‘son aşama’ daha ne kadar sürecek? Yirmi dönümlük bir defin alanının oluşturulması için daha kaç hükûmet açıklaması gerekiyor? Bürokratik sorunlar, yüklenici anlaşmazlıkları ve koordinasyon eksikliği, temel bir insan hakkı karşısında daha ne kadar gerekçe olarak kullanılacak?”
Hükûmetten somut takvim talebi
Yunanistan mevzuatının belediye mezarlıklarında farklı din ve mezheplere mensup kişiler için ayrı defin alanları oluşturulmasına imkân tanıdığını belirten Milletvekili İlhan Ahmet, yeni bir hukuki dayanak aramaya gerek bulunmadığını söyledi.
Çözüm için siyasi karar, idari koordinasyon, gerekli finansman ve bağlayıcı bir uygulama takvimine ihtiyaç olduğunu vurgulayan İlhan Ahmet, onurlu defin hakkının idari bir ayrıcalık olarak değerlendirilemeyeceğini ifade etti.
Ölen kişinin hatırasına saygı gösterilmesinin ve ailesinin kendi inancına göre yas tutabilmesinin insan onuru, kanun önünde eşitlik ve din özgürlüğüyle doğrudan bağlantılı olduğunu kaydeden İlhan Ahmet, bu hakların Yunanistan Anayasası ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi tarafından güvence altına alındığını hatırlattı.
Yapılan düzenlemenin önemli ancak eksik bir adım olduğunu belirten PASOK Rodop Milletvekili İlhan Ahmet, hükûmete Atina’daki Müslüman mezarlığı sorununu daha fazla gecikmeden çözme çağrısında bulundu.
İlhan Ahmet konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
“Demokrasi yalnızca insanlara hayattayken nasıl davrandığıyla değil, onları hayata veda ettiklerinde nasıl uğurladığıyla da ölçülür. İbadet yeri bulunurken ve cenazenin hazırlanacağı gasilhane oluşturulurken defin yerinin bulunmaması şeklindeki bu çelişki artık sona ermelidir.
Atina’nın düzenli ve işlevsel bir Müslüman mezarlığına ihtiyacı vardır. Bunu hayatını kaybedenlere, ailelerine, demokrasiye ve ülkemizin medeniyet anlayışına borçluyuz.”
